Glossary of rental terms

Een diplomatenclausule is een bepaling in een huurovereenkomst voor onbepaalde tijd waarmee de verhuurder de woning na een afgesproken periode weer voor eigen gebruik kan terugkrijgen, bijvoorbeeld na terugkeer uit het buitenland. De zittende huurder weet vooraf dat de woning slechts tijdelijk beschikbaar is en moet bij het inroepen van de clausule vertrekken.

Het energielabel geeft aan hoe energiezuinig een woning is, op een schaal van A++++ (zeer zuinig) tot G (zeer onzuinig). Het label is verplicht bij verhuur en moet aan de huurder beschikbaar worden gesteld. Sinds 2024 telt het energielabel ook mee in het woningwaarderingsstelsel en beinvloedt het zo de maximale huurprijs.

Een friendscontract is een huurovereenkomst waarbij meerdere huurders die geen partners zijn samen een woning huren en gezamenlijk hoofdhuurder zijn. Alle huurders staan op het contract en zijn hoofdelijk aansprakelijk voor de volledige huur, zodat de verhuurder iedere huurder voor het geheel kan aanspreken bij wanbetaling.

Hospitaverhuur is de verhuur van een kamer in de eigen woning door een eigenaar of hoofdhuurder die er zelf ook blijft wonen. De hospita en de huurder delen voorzieningen zoals keuken of badkamer. Voor deze vorm gelden afwijkende, soepelere regels, onder meer rond huurbescherming via de wettelijke proefperiode.

De Huurcommissie is een onafhankelijke, landelijke organisatie die geschillen tussen huurders en verhuurders beslecht over onder andere de huurprijs, servicekosten en onderhoudsgebreken. Huurders kunnen er tegen een laag bedrag een uitspraak vragen wanneer zij vinden dat hun huur of afrekening niet klopt; de uitspraak is voor beide partijen bindend.

Huurtoeslag is een bijdrage van de Belastingdienst voor huurders met een laag inkomen, bedoeld om een deel van de huur van een gereguleerde woning te dekken. Of je recht hebt, hangt af van je inkomen, vermogen, leeftijd, huishouden en de hoogte van de kale huur, die onder de huurtoeslaggrens moet blijven.

De inkomenseis is de voorwaarde die veel verhuurders stellen dat het bruto maandinkomen van de huurder minimaal drie keer de kale maandhuur bedraagt, de zogenoemde 3x-norm. Deze eis is bedoeld om de betaalbaarheid te toetsen en het risico op huurachterstand te beperken, maar is wettelijk niet verplicht en mag niet discrimineren.

De kale huur is de huurprijs voor het enkele gebruik van de woonruimte, zonder servicekosten, nutsvoorzieningen of meubilair. Het is het bedrag waarop het WWS-puntensysteem en de maximale wettelijke huurprijs van toepassing zijn. Op basis van de kale huur wordt ook de jaarlijkse huurverhoging en eventuele huurtoeslag berekend.

De liberalisatiegrens is de wettelijke huurprijsgrens die bepaalt of een woning bij aanvang van de huur in de gereguleerde of de vrije sector valt. Ligt de aanvangshuur op of onder deze grens, dan geldt huurprijsbescherming en het puntenstelsel; ligt hij erboven, dan is de woning geliberaliseerd en gelden ruimere afspraken.

Middenhuur is het huursegment tussen sociale huur en de dure vrije sector, bedoeld voor middeninkomens. Sinds de Wet betaalbare huur (2024) is dit segment gereguleerd: woningen met een puntental in de middencategorie vallen onder het WWS, waardoor de maximale huurprijs wettelijk is begrensd in plaats van vrij onderhandelbaar.

De opzegtermijn is de periode die in acht moet worden genomen tussen de opzegging van een huurovereenkomst en het daadwerkelijke einde ervan. Voor de huurder is deze termijn doorgaans gelijk aan een betaalperiode, meestal een maand, terwijl voor de verhuurder afhankelijk van de huurduur een langere termijn van drie tot zes maanden geldt.

Servicekosten zijn de vergoedingen die een huurder naast de kale huur betaalt voor leveringen en diensten, zoals stookkosten, schoonmaak van gemeenschappelijke ruimtes, een huismeester of glasverzekering. Het gaat om werkelijk gemaakte kosten die de verhuurder jaarlijks moet afrekenen en transparant moet specificeren in een overzicht.

De vrije sector omvat huurwoningen met een aanvangshuur boven de liberalisatiegrens, waardoor ze niet onder de gereguleerde sociale huur vallen. In de vrije sector hebben verhuurder en huurder meer vrijheid om de huurprijs en voorwaarden af te spreken, al gelden er sinds 2024 wel grenzen voor middenhuurwoningen.

Een waarborgsom is een bedrag dat de huurder bij aanvang van de huur als zekerheid aan de verhuurder betaalt, om eventuele schade of huurachterstand te dekken. Sinds de Wet betaalbare huur mag de waarborgsom maximaal twee maanden kale huur bedragen en moet deze na een correcte oplevering binnen veertien dagen worden terugbetaald.

De Wet betaalbare huur is de wet die het woningwaarderingsstelsel sinds 2024 dwingend van toepassing maakt op het middenhuursegment. Hierdoor is voor veel woningen die voorheen in de vrije sector vielen de maximale huurprijs wettelijk begrensd op basis van het puntental, om huren voor middeninkomens betaalbaar te houden.

Het woningwaarderingsstelsel (WWS) is het puntensysteem waarmee in Nederland de maximale wettelijke huurprijs van een woning wordt bepaald. Punten worden toegekend op basis van oppervlakte, energielabel, WOZ-waarde en voorzieningen. Het totaal aantal punten vertaalt zich naar een maximaal toegestane kale huur per maand.